Rau củ quả, thứ gì cũng đắt- Ảnh: T.trung

Áp lực tăng giá làm người dân nghèo càng khổ hơn. Chuyên gia kinh tế trưởng Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP) tại VN Jonathan Pincus (ảnh) nói về lạm phát và các biện pháp kiểm soát giá.

* Là chuyên gia kinh tế, ông có đề xuất gì để giảm lạm phát?

- Chúng tôi không có đủ thông tin chính xác về lạm phát ở VN. Đây là vấn đề lớn vì khó đưa ra chính sách khi không có thông tin tốt. Hiện có chỉ số giá cả nhưng tôi được biết là dựa theo điều tra giá cả ở trung tâm các tỉnh. Tôi chưa thấy số liệu giá cả riêng của đô thị và nông thôn. Rõ ràng người thành thị và người nông thôn tiêu dùng khác nhau. Nếu dùng số liệu giá cả thành thị để đưa ra chính sách liên quan đến nông thôn thì có thể dẫn đến sai lầm.

Chúng ta phải biết được giá cả ở nông thôn có tăng nhanh hơn thành thị không, ai là người chịu thiệt nhất từ tăng giá. Chúng ta cần số liệu tốt hơn. Hiện nhiều người nói rằng con số lạm phát thực có thể cao hơn số công bố chính thức nhiều.

Ông Jonathan Pincus

* Vì sao tỉ lệ lạm phát thực có thể cao hơn? Liệu có phải vì không đủ cứ liệu nên những biện pháp của Chính phủ để giảm lạm phát lâu nay là không chính xác?

- Tỉ lệ lạm phát phụ thuộc nhiều vào cách đo lường. Con số có thể cao hơn hoặc thấp hơn số chính thức, nhưng tôi rất nghi ngờ khả năng thấp hơn. Vì vậy chúng tôi đề xuất Chính phủ nên chú ý thu thập thêm nhiều thông tin. Không thể đưa ra chính sách khi không có đủ cứ liệu, khi không biết lạm phát thay đổi như thế nào ở các vùng miền.

Những biện pháp Chính phủ sử dụng để kiểm soát lạm phát chưa có hiệu quả. Ví dụ Chính phủ sử dụng yêu cầu về tỉ lệ dự trữ trong ngân hàng để giảm cung tiền, dùng chính sách thuế để giảm giá. Nhưng tôi nghĩ tỉ lệ tăng tín dụng vẫn rất nhanh.

Bà Nguyễn Thị Nguyệt - tổng thư ký Hiệp hội Lương thực VN: Giá vật tư làm ra hạt lúa tăng mạnh Hạn chế xuất khẩu gạo để kiềm chế việc tăng giá là một giải pháp nhưng chưa tính đến lợi ích của hàng triệu nông dân làm lúa. Các vật tư nguyên liệu để sản xuất lúa đều tăng mạnh, giá thành sản xuất lúa bị đội lên cao thì việc kìm giá lúa là thiệt hại cho nông dân. Hiện nông dân đang đánh vật với giá phân bón. VN phải nhập khẩu khoảng 60% lượng urê, giá đang tăng mạnh theo giá dầu. Chỉ khi nào VN chủ động 100% lượng phân bón sản xuất trong nước thì mới có thể tính tới việc kiểm soát giá phân bón. Nhưng sản xuất lúa còn phụ thuộc hạt giống, thuốc trừ sâu, công cắt hái... hiện đều tăng giá rất mạnh. HẢI ĐĂNG ghi

Tỉ lệ lạm phát của VN cao nhất so với các nước khác trong khu vực. Khoảng cách giữa lãi suất ngân hàng và lạm phát khá cao, khoảng 1,5%. Như vậy người gửi tiền tiết kiệm có thể bị thiệt. Có thể người ta vay nhiều hơn vì vốn vay rẻ. Như vậy thị trường sẽ có một lượng tiền nhiều hơn để mua cùng một lượng hàng hóa.

Đây là thời điểm Chính phủ phải tăng lãi suất ngân hàng để kiểm soát lạm phát. Chính phủ không muốn làm điều đó vì muốn đạt mục tiêu tăng trưởng GDP. Lãi suất tăng sẽ giảm tín dụng và nền kinh tế sẽ phát triển chậm lại. Chúng ta nên hi sinh một chút tăng trưởng để kiểm soát lạm phát ngay bây giờ.

Hãy tăng lãi suất. Tôi không nghĩ có cách nào khác trừ khi Chính phủ bằng lòng với tỉ lệ lạm phát 10%. Tôi cũng tin lạm phát đang làm khổ người nghèo vì giá thực phẩm tăng. Nếu không, việc kiểm soát lạm phát sẽ ngày một khó hơn. Có con số tăng trưởng GDP cao để làm gì khi người nghèo phải chịu khổ.

* Liệu có nên “hi sinh”, chịu lạm phát một chút để tăng trưởng kinh tế mà sau này người nghèo cũng sẽ được hưởng?

- Điều này liên quan đến một câu hỏi lớn hơn về chất lượng đầu tư của nguồn tiền vốn. Tại sao VN đầu tư tới 40% GDP mà chỉ tăng trưởng có 8%, trong khi Đài Loan đầu tư có 26% GDP mà tăng trưởng tới 10%?

* Ông có đề xuất biện pháp gì để bảo vệ người nghèo trong cơn tăng giá này?

- Đó là giá gạo. Giá mặt hàng quan trọng nhất ở châu Á là giá gạo vì nó quyết định người nghèo còn bao nhiêu tiền trong túi. Khi giá gạo tăng, người nghèo sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp vì họ tiêu phần lớn thu nhập vào gạo. Giá dầu tăng đã làm giá gạo tăng vì giá phân bón tăng theo. VN phải đối mặt với giá gạo tăng. Các nước xuất khẩu gạo khác đã giải quyết tình hình này bằng cách áp thuế xuất khẩu gạo. Khi thuế xuất khẩu cao thì giá gạo trong nước sẽ thấp đi do có thêm nhiều gạo chuyển vào thị trường trong nước.

* Nhưng như thế sẽ khó cho nông dân trồng lúa?

- Không. Nếu giá phân bón được duy trì ở mức để nông dân có lãi.

* Việc Chính phủ tăng giá xăng dầu ở thời điểm này có làm tăng lạm phát quá mức không?

- Giá xăng dầu tăng trên toàn thế giới nên VN khó làm được gì. VN không thể tiếp tục trợ giá xăng dầu vì gây thâm hụt ngân sách và đó cũng là nguyên nhân tăng lạm phát. Các nước khác cũng chịu giá dầu tăng, bệnh dịch nhưng tại sao VN lại có tỉ lệ lạm phát cao nhất? Chúng ta nên nói về những gì chúng ta có thể kiểm soát được ở VN. Việc này liên quan rất nhiều đến chính sách quản lý giám sát vĩ mô.

TRẦN LỆ THÙY

Chúng tôi khổ lắm Tôi làm nghề đấm bóp giác hơi đã năm năm nay, một đêm đạp xe hàng chục cây số từ Q.12 qua ngã tư Ga, về cầu Sài Gòn, có hôm lên tận Lái Thiêu (Bình Dương), đạp suốt đêm như vậy cũng chỉ kiếm được vài chục ngàn đồng. Tôi ở trọ cùng ba người bạn, trước đây cứ một tháng ba người kia đưa cho người còn lại 300.000đ để gửi về cho vợ con, cứ xoay vòng như vậy, bốn tháng một người mới gửi về một lần 1.200.000đ cho vợ nuôi các con ăn học. Nhưng hiện nay chỉ còn 800.000đ/4 tháng vì lúc trước ăn một suất cơm 8.000đ, nay đã tăng lên 10.000đ, tiền trọ cũng tăng từ 150.000đ lên 200.000đ chưa kể điện nước, ngay cả cái vỏ xe đạp cũng tăng, ruột xe từ 15.000đ lên 20.000đ… Giá tăng như hiện nay làm người nghèo như chúng tôi khổ lắm! Anh Thảnh (quê Vĩnh Phúc, làm nghề đấm bóp dạo ở đường Nguyễn Hữu Cảnh, TP.HCM) HÀ BÌNH ghi